KHI LỜI NÓI NẶNG HƠN ĐÁ TẢNG

KHI LỜI NÓI NẶNG HƠN ĐÁ TẢNG

( Đức Minh – Trần Thanh Hoài – “ Rừng Xưa Chưa Khép”)

Bạn thân mến,

Có bao giờ giữa những guồng quay bất tận của cuộc sống, bạn dừng lại một chút và lắng nghe sức mạnh của những điều vô hình? Không phải là tiền tài, cũng chẳng phải địa vị, mà là thứ gần gũi hơn tất cả, thứ chúng ta dùng mỗi ngày nhưng đôi khi lại lãng quên sức nặng của nó: lời nói. Và có lẽ, không lời răn nào gói ghém sức mạnh ấy sâu sắc và thấm thía hơn câu ca dao của người xưa:

*Trăm năm bia đá còn mòn,*

*Ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ.*

Câu nói ấy giản dị, mộc mạc như chính tâm hồn người Việt, nhưng sức nặng của nó lại vượt qua cả thời gian. "Bia đá", dù được tạc trên loại đá cứng rắn nhất, dù được dựng lên để ghi danh công trạng, rồi cũng sẽ bị mưa nắng bào mòn, bị rêu phong che phủ. Vật chất hữu hình, dẫu kiên cố đến đâu, cũng phải cúi đầu trước quy luật của tạo hóa.

Nhưng "bia miệng" thì khác. Nó không được tạc trên đá, mà được khắc sâu vào tâm trí và ký ức của con người. Nó là danh tiếng, là thanh danh, cũng có thể là tai tiếng, là những lời đàm tiếu ác ý. Nó vô hình, nhưng lại có sức sống bền bỉ đến đáng sợ, được truyền từ người này sang người khác, từ thế hệ này qua thế hệ khác, cứ thế "trơ trơ" với thời gian.

Lời nói của chúng ta, bạn ạ, giống như một con dao hai lưỡi. Nó có sức mạnh kiến tạo diệu kỳ, nhưng cũng có khả năng hủy diệt khôn lường.

Một lời động viên chân thành, một lời khen đúng lúc có thể nâng đỡ một tâm hồn đang chênh vênh, gieo một hạt mầm hy vọng vào mảnh đất khô cằn của sự tự ti, và thắp lên cả một ngọn lửa niềm tin. Nhưng ngược lại, một lời phán xét vội vàng, một lời miệt thị cay độc lại có thể trở thành nhát dao cứa vào lòng người những vết sẹo không bao giờ lành. Ta đã từng thấy một nụ cười rạng rỡ vụt tắt, một tài năng trẻ chùn bước, thậm chí một gia đình lao đao, chỉ vì một lời bình luận ác ý, một tin đồn vô căn cứ được gieo rắc trên mạng xã hội mà không ai buồn kiểm chứng. "Miệng đời" khi ấy, thật sự đáng sợ hơn bất kỳ cơn bão tố nào.

Ngày xưa, ông bà ta dạy con cháu phải sống sao cho giữ được "tiếng thơm", để không phải mang tiếng với đời. Bởi cái "bia miệng" mà ta tạo ra không chỉ dành cho riêng mình, nó còn là một di sản – hoặc một gánh nặng – để lại cho con cháu. Một danh tiếng tốt đẹp là niềm tự hào, là nền tảng vững chắc để thế hệ sau tự tin bước vào đời. Ngược lại, một tai tiếng xấu sẽ là nỗi hổ thẹn, là bóng ma mặc cảm đeo bám mãi không thôi.

Trong thời đại số hôm nay, khi một dòng trạng thái có thể bay xa vạn dặm chỉ sau một cú nhấp chuột, lời răn về "bia miệng" lại càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Lời nói không còn chỉ thì thầm trong xóm nhỏ, mà có thể gào thét trên không gian mạng, tạo ra những cơn bão số có sức tàn phá khủng khiếp.

Vậy nên, bạn và tôi, chúng ta hãy cùng nhau thực hành một điều nhỏ bé mỗi ngày: **dừng lại một giây trước khi bình luận, hít một hơi thật sâu trước khi phán xét, và chọn nói một lời tử tế thay cho một lời làm tổn thương.**

Hãy dùng lời nói để xây nên những tượng đài của tình yêu thương, của sự khích lệ, chứ đừng tạc nên những "bia miệng" của sự thù ghét và định kiến. Bởi sau cùng, khi tất cả đã lùi vào quá khứ, thứ còn lại không phải là bia đá rêu phong, mà chính là những dấu ấn mà lời nói của chúng ta đã để lại trong lòng người – vĩnh cửu và trơ trơ.

Cảm ơn bạn đã lắng nghe những dòng tâm tình này. Mong rằng mỗi chúng ta đều sẽ là một người góp phần xây dựng nên những "bia miệng" tốt đẹp cho cuộc đời.

*  Vì chưa tìm được chức năng viết chữ đậm, nên tạm thời dùng dấu * trước – sau những từ hay cụm từ muốn viết đậm. Xin thông cảm vì sự bất tiện này!

( Tỉnh lẻ đêm buồn, mùa hạ - 2025)