BÀN VỀ TÌNH BẠN, HAY NGHỆ THUẬT KHO CÁ ĐỈNH CAO!

 BÀN VỀ TÌNH BẠN, HAY NGHỆ THUẬT KHO CÁ ĐỈNH CAO!

( Đức Minh – Trần Thanh Hoài –  “Rừng Xưa Chưa Khép”)

Người ta hay bảo: “Bạn bè như bát nước đầy.” Khổ nỗi, cái bát nước ấy chỉ cần xô lệch một cái là đổ, mà đã đổ rồi thì hốt lại chỉ được mớ bèo bọt cộng thêm ít đất cát.

Nhưng ví von thế thì hơi… nhạt. Theo mình, tình bạn phải giống như một bữa cơm nhà thịnh soạn, mà món chính không gì khác hơn là **NỒI CÁ KHO** thần thánh!

Một nồi cá kho đúng điệu là cả một nghệ thuật. Lửa phải liu riu, nắp phải hé vừa đủ, nước hàng phải lên màu cánh gián óng ả. Kho xong, miếng cá phải săn chắc, thơm lừng mùi riềng sả, đậm vị mắm tiêu, ăn cùng bát cơm nóng thì thôi rồi, mọi muộn phiền tan biến hết! Một tình bạn đẹp cũng y hệt như vậy: ấm áp, đậm đà, là nơi tiếp thêm năng lượng cho ta giữa đời bão tố.

Thế nhưng, đời không như là mơ, và không phải đầu bếp nào cũng có tâm. Từ một nồi cá kho tuyệt phẩm đến một thảm họa ẩm thực chỉ cách nhau đúng một cái… trở mình. Và đây là lúc bi kịch bắt đầu.

Có những người, trời sinh cái tính "gà mẹ", thấy bạn mình bị ai đó lườm nguýt thôi là đã xù lông xông ra che chở. Chẳng cần biết đứa bạn mình nó đúng hay nó sai, phương châm duy nhất là: "Tui không biết, nhưng nó là bạn tui!". Thế mà oái oăm thay, chính cái "gà con" được che chở ấy lại là đứa đầu tiên quay ra… mổ lại gà mẹ. Thế mới cay! Người ta gọi đây là "nuôi ong tay áo", còn theo ngôn ngữ ẩm thực, đây đích thị là công sức kho cá của bạn đã bị chính đứa bạn chờ ăn đổ đi rồi.

Xét cho cùng, nồi cá tình bạn rất dễ cháy khét. Người vun đắp thì cứ cặm cụi canh lửa, lật cá. Còn người kia chỉ cần vô tâm một chút – lỡ tay vung vào nồi cả một vốc muối ganh tỵ, hay quên đậy nắp bằng một lời vô ơn – là thôi xong, nồi cá cháy đen thui, chỉ còn lại mùi khét lẹt xộc thẳng vào tim.

Vậy nên, xin có vài lời nhắn gửi tới các "đầu bếp":

*   **Gửi người bạn "gà mẹ":** Tốt bụng là thương hiệu, nhưng nhớ lắp thêm "bộ não" sáng suốt. Đừng biến mình thành cái nồi áp suất lúc nào cũng gồng lên giữ nhiệt, để rồi người kia quen thói dựa dẫm, ỷ lại và nghĩ rằng lòng tốt của bạn là "đồ miễn phí dùng hoài không hết". Lòng tốt cũng như nước mắm ngon, nêm vừa đủ thì thơm, cho cả chai vào thì mặn chát!

*   **Gửi người bạn "được bảo vệ":** Làm ơn nhớ giùm, không có gì là đặc quyền vĩnh viễn. Trên đời này, người dám đứng ra hứng "gạch đá" thay bạn giữa đám đông vốn hiếm hơn cả củ sâm ngàn tuổi mọc trên đỉnh Everest. Có được một người như thế, thì ráng mà giữ. Đừng để lúc họ mệt mỏi buông tay rồi mới nhận ra, thì lúc đó có hối cũng chỉ còn nước ngồi gặm… xương cá cháy.

Và cuối cùng, gửi tất cả chúng ta – những kẻ đang loay hoay trong căn bếp tình bạn:

Tình bạn là một bữa cơm thịnh soạn. Đã có món chính là cá kho đậm vị, thì cũng nên có một chén trà nóng để tráng miệng. Chén trà đó chính là những quan tâm nhỏ nhặt hằng ngày. Để lâu không uống, nó nguội ngắt và nhạt thếch, tệ hơn nữa là thiu.

Tóm lại: Tình bạn cũng như nồi cá kho – để ngon, phải chung tay chăm lửa; để bền, phải thật lòng để tâm. Và đừng bao giờ quên, bữa cơm này cần cả hai người cùng vào bếp, chứ đừng để một người nấu còng cả lưng còn người kia chỉ ngồi chực chờ xơi

( Tỉnh lẻ đêm buồn, mùa hạ - 2025)