Nhiều chùa to, tượng Phật lớn, liệu có phải là yếu tố tiên quyết nhất quyết định sự phát triển của Phật Giáo?

 Nhiều chùa to, tượng Phật lớn, liệu có phải là yếu tố tiên quyết nhất quyết định sự phát triển của Phật Giáo?

Một hôm có người bạn hỏi tôi câu hỏi đại loại như thế. Qua câu hỏi đó, tôi biết người bạn hỏi không chỉ đơn thuần là tìm kiếm thông tin mà còn là lời khẳng định về  quan điểm "Phật tại tâm"; bởi Phật giáo coi trọng sự tu tập nội tâm hơn là hình thức bên ngoài. Người bạn ấy như muốn khẳng định lại giá trị cốt lõi của Phật giáo, đồng thời  gửi gắm mong muốn  tìm lại sự thanh tịnh,  đạo đức trong  chính  nơi cửa Phật.

Và câu trả lời của tôi cũng gồm mấy ý chính sau, nay trình bày ra đây với mong ước là có thể đóng góp gì đó, bằng tất cả tấm lòng mong cầu cho nền Phật Pháp nước nhà mãi mãi trường hưng.

Chùa to, tượng Phật lớn là những biểu hiện vật chất bề ngoài của Phật giáo, đó không phải yếu tố duy nhất để quyết định sự phát triển của Phật giáo. Mà sự phát triển thực sự của Phật giáo là nằm ở nội dung bên trong, tức là sự tu tập và thực hành giáo lý của tăng ni và phật tử. 

Điều cần nhất ở người Phật tử, đó chính là để phát triển tâm linh. Cho nên, người Phật tử chân chính cần nhất là những Tăng - Ni có phẩm hạnh. Bởi Giáo lý Phật giáo được truyền bá chủ yếu thông qua lời dạy và lối sống của chư vị Tăng -Ni.  Tăng - Ni có đạo hạnh sẽ là tấm gương sáng cho phật tử noi theo, từ đó giáo lý mới được thấm nhuần một cách tự nhiên. Lại nữa, Tăng - Ni có phẩm hạnh sẽ giảng dạy giáo lý một cách chính xác, không bóp méo, xuyên tạc, giúp phật tử hiểu đúng và thực hành đúng, tránh rơi vào mê tín dị đoan; và đó cũng là cầu nối gắn kết phật tử, xây dựng cộng đồng phật giáo vững mạnh, đoàn kết, cùng nhau thực hành giáo lý, hướng đến đời sống an lạc.

Còn vấn đề Chùa to, tượng Phật lớn có ý nghĩa gì? Không thể phủ nhận chùa to, tượng Phật lớn có những ý nghĩa nhất định:

-         Đó là nơi để phật tử đến chiêm bái, lễ Phật, tham gia các khóa tu học, thực hành giáo lý;

-         Là nơi lưu giữ văn hóa:  Nhiều ngôi chùa cổ kính là những công trình kiến trúc độc đáo, lưu giữ những giá trị văn hóa, lịch sử của dân tộc. 

 

Tuy nhiên, Chùa to, Phật lớn không phải là yếu tố quyết định, mà nó chỉ là phương tiện, chứ không phải là mục đích của việc tu tập. Nếu chỉ chú trọng hình thức bề ngoài mà quên đi việc tu dưỡng nội tâm thì cũng không mang lại lợi ích gì.

Nếu chỉ chú trọng tới Chùa to, Phật lớn mà quên đi việc tu dưỡng nội tâm, vấn đề này có khả năng dẫn đến những khuynh hướng lệch lạc: Việc xây chùa to, đúc tượng lớn tốn kém tiền của, có thể dẫn đến việc chạy theo hình thức, phô trương, lãng phí, thậm chí là lợi dụng tôn giáo để trục lợi.

Tóm lại, Phật giáo phát triển hay không là phụ thuộc vào việc giáo lý có được thực hành và mang lại lợi ích thiết thực cho đời sống hay không. Người phật tử chân chính cần tỉnh táo để không bị lầm đường lạc lối bởi những hình thức bên ngoài. Hãy tìm đến những ngôi chùa có tăng ni đức độ, nơi chúng ta có thể học hỏi giáo lý đúng đắn và phát triển tâm linh.

 

                             BẠN HỎI - TÔI TRẢ LỜI ( Kỳ 1) 

Câu hỏi: 

    Lý Thường Kiệt là một trong những danh tướng vĩ đại nhất của lịch sử Việt Nam, được tôn vinh không chỉ vì tài năng quân sự mà còn vì lòng trung thành và tầm nhìn xa về sự nghiệp bảo vệ đất nước. Những chiến công và đóng góp của ông đã trở thành một phần quan trọng của lịch sử dân tộc, là tấm gương sáng cho các thế hệ sau.

Thế nhưng cũng có người cho rằng, hành động của Lý Thường Kiệt trong việc bảo vệ đất nước và dân tộc trước sự xâm lược của nhà Tống là "hỗn láo" vì em dám đánh anh trước. Bạn nghĩ sao về vấn đề này?

Trả lời: 

    Quan điểm cho rằng việc Lý Thường Kiệt cầm quân bảo vệ tổ quốc chống lại nhà Tống (hay nhà Hán trước đó) là "hỗn xược" hoặc "phản nghịch" vì cho rằng Trung Quốc là "anh" và Đại Việt là "em" là một cách suy nghĩ lệch lạc và không đúng về mặt lịch sử cũng như đạo lý.

    1. Quan hệ "anh-em" không phải là quan hệ bình đẳng hay chính đáng

    Trong suốt lịch sử, các triều đại Trung Quốc (như nhà Hán, nhà Tống, nhà Minh, nhà Thanh) thường tự nhận mình là trung tâm của thế giới, coi các nước xung quanh là "chư hầu" hoặc "nước em", và mong muốn các nước này phải cống nạp và tuân phục. Đây là một hình thức chủ nghĩa bá quyền trong quan hệ quốc tế, không phải là một quan hệ công bằng giữa các quốc gia.

    Tuy nhiên, Đại Việt đã nhiều lần không chấp nhận vai trò phụ thuộc này. Các vị vua và tướng lĩnh Việt Nam luôn khẳng định sự độc lập, tự chủ của đất nước. Quan niệm "anh-em" này chủ yếu là sự áp đặt từ phía các triều đại phong kiến Trung Quốc nhằm duy trì sự kiểm soát và thể hiện quyền lực của họ đối với các nước xung quanh, chứ không phải là một sự thật lịch sử hay địa vị cố định giữa hai quốc gia.

    2. Lý Thường Kiệt bảo vệ chủ quyền dân tộc, không có gì là "hỗn xược"

    Việc Lý Thường Kiệt cầm quân chống lại sự xâm lược của nhà Tống là hành động tự vệ chính đáng, nhằm bảo vệ chủ quyền và độc lập của Đại Việt. Đất nước Việt Nam đã tồn tại với nền văn hóa, lãnh thổ, và chính trị riêng biệt hàng ngàn năm, và quyền bảo vệ lãnh thổ của mình trước sự xâm lược từ bất kỳ quốc gia nào là một điều hiển nhiên.

    Việc gọi Lý Thường Kiệt là "hỗn xược" khi đánh nhà Tống, dựa trên quan niệm "Trung Quốc là anh, Việt Nam là em", là sự bóp méo lịch sử và không tôn trọng những nỗ lực bảo vệ độc lập của dân tộc. Thực tế, lịch sử Việt Nam đã ghi nhận nhiều cuộc kháng chiến chống lại sự xâm lược của các triều đại Trung Quốc với tinh thần quật cường và ý chí quyết tâm không chịu khuất phục.

    3. Quan điểm này là sự thiếu hiểu biết về chủ quyền quốc gia

Quan điểm rằng Đại Việt phải tuân phục Trung Quốc do quan hệ "anh-em" cũng phản ánh sự thiếu hiểu biết về chủ quyền và quyền tự quyết của một quốc gia. Mỗi quốc gia đều có quyền tự chủ và độc lập, không bị ép buộc phải phục tùng một quốc gia khác chỉ vì sự áp đặt văn hóa hay lịch sử. Đại Việt đã nhiều lần tuyên bố độc lập, không chấp nhận sự thống trị của Trung Quốc, thể hiện qua các cuộc kháng chiến dưới thời Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, và nhiều danh tướng khác.

    4. Tinh thần của Lý Thường Kiệt và bài thơ "Nam quốc sơn hà"

    Bài thơ "Nam quốc sơn hà" của Lý Thường Kiệt là minh chứng rõ ràng nhất cho tinh thần bảo vệ độc lập dân tộc. Bài thơ khẳng định chủ quyền của Đại Việt, nhấn mạnh rằng việc xâm phạm lãnh thổ của Đại Việt là hành động bất chính và sẽ bị đánh bại:

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

    5. Kết luận

    Quan điểm cho rằng Lý Thường Kiệt "hỗn xược" khi chống lại nhà Tống dựa trên khái niệm "anh-em" là không đúng và mang tính lệch lạc lịch sử. Mọi hành động của Lý Thường Kiệt đều xuất phát từ mục đích bảo vệ dân tộc, bảo vệ chủ quyền của Đại Việt trước sự xâm lược. Việc chống lại ngoại xâm không chỉ là quyền mà còn là nghĩa vụ của mọi người thuộc bất kỳ quốc gia nào trong việc bảo vệ sự tồn tại và độc lập của mình.

( Nguồn tham khảo Internet. Người trả lời: " Rừng Xưa Chưa Khép")

                                                     

THĂM LẠI CHÙA XƯA

Ngôi Chùa làng tôi nằm yên bình dưới những bóng cây cổ thụ trên một gò đất rộng giữa cánh đồng lúa xanh ngát về phía cuối làng. Đó là chùa Phước Lâm, chùa có tên chữ là Phước Lâm Tự, thuộc thôn Vạn Phước, xã Phước Thuận. Ngôi Chùa được bà con dân làng xây dựng đã từ lâu lắm rồi, nghe nói, tận thời vua Gia Long ấy. Như thế, tính đến nay, Chùa cũng đã ngót trên 200 năm rồi. Theo thời gian, cùng với những thăng trầm của thế sự, Chùa cũng đã qua nhiều lần trùng tu; tuy thế, vẫn không làm mất đi dáng vẻ trang nghiêm, cổ kính: Vẫn tường vôi, mái ngói cong cong phủ lên mình màu sắc thời gian với những mảng rêu xanh như bao ngôi chùa xưa khác.

Trước Chùa là một cái sân rộng thật mát mẻ, nơi mà bọn trẻ chúng tôi vui đùa thỏa thích sau mỗi buổi tan trường. Bên trong Chùa, được chia làm hai gian: gian trước là Chánh điện thờ Phật, gian phía sau: thờ Tổ và thờ chư vị hương linh. Sư Bà trụ trì đã già, song vẫn còn minh mẫn và linh hoạt lắm. Sư Bà hiền từ, có lối sống giản dị, khiêm cung, và tấm lòng nhân hậu. Cũng chính những đức tính đó của Sư Bà đã góp phần điểm tô cho vẻ đẹp của ngôi chùa. Không chỉ là người bảo vệ các giá trị tâm linh mà Sư Bà còn được xem như là người mẹ hiền, người Bà yêu kính của bọn trẻ trong làng như chúng tôi. Những lớp học nhỏ thường được Sư Bà tổ chức để hướng dẫn bọn trẻ chúng tôi về đạo đức, lễ nghĩa. Giọng nói của sư Bà đầy nhân từ vang lên như một dòng suối mát cho những tâm hồn trẻ thơ chúng tôi. Với sự kiên nhẫn và tình yêu thương, sư Bà đã truyền đạt cho chúng tôi những bài học quý giá về cuộc sống. Mỗi câu chuyện như một viên ngọc quý dạy cho chúng tôi về đạo đức, về lòng bao dung và tình yêu thương. Trong không khí tĩnh lặng của chùa, tiếng cười của bọn trẻ chúng tôi hòa quyện cùng tiếng chim hót, tạo nên một bức tranh tuyệt đẹp của tuổi thơ.

Sau những buổi học ấy, chúng tôi chạy ùa ra sân chơi đùa dưới bóng cây bồ đề cổ thụ. Nơi đó chúng tôi chia sẻ cho nhau những câu chuyện ấm áp và ước mơ về tương lai; hoặc tổ chức những hoạt động vui chơi: Chúng tôi thả diều trong những ngày có gió, hoặc chơi trò chơi trốn tìm, trò chơi đuổi bắt và nhiều trò chơi khác của tuổi thơ; tha hồ chơi bời thỏa thích mãi cho đến lúc trời chiều nghiêng nắng trước sân chùa mới thôi. Chúng tôi ngồi lại ngay ngắn thả hồn theo tiếng đại hồng chung ngân vang, mùi hương trầm từ những cây nhang nghi ngút bay lên lan tỏa trong ánh nắng chiều nhẹ nhàng hòa quyện cùng màu vàng của những chiếc lá vàng đang rơi rụng. Và những lúc như thế, chúng tôi cảm thấy tâm hồn bình yên đến lạ thường!

Không chỉ yêu thương bọn trẻ, mà sư Bà trân trọng và quý mến tất cả bà con trong làng nữa, nhất là những bà con thường lui tới Chùa. Đối với họ, Sư Bà thường hay chia sẻ những câu chuyện giản dị nhưng sâu sắc, đầy ý nghĩa. Những câu chuyện ấy đã chạm tới trái tim của nhiều người, mang lại cho họ những kinh nghiệm sống, lòng từ bi, sự tha thứ và tinh thần yêu thương đồng loại, và đã giúp họ vượt qua khó khăn trong cuộc sống.

Chùa dẫu không có nhiều tiền bạc, nhưng tràn đầy tình yêu thương. Sư Bà không chỉ chăm lo cho việc tu hành mà còn đặt nặng trách nhiệm với cộng đồng.

Sư Bà thường tổ chức các buổi phát quà cho những gia đình nghèo khó trong làng trong xóm, giúp họ có thêm niềm vui trong cuộc sống. Sự ấm áp của ngôi chùa nghèo không chỉ đến từ những việc làm từ thiện, mà còn từ các hoạt động giao lưu văn hóa giữa các thế hệ.

Những buổi tưởng niệm ngày mất của tổ tiên hay lễ hội truyền thống luôn thu hút sự tham gia đông đủ của bà con trong làng. Họ cùng nhau đến Chùa dọn dẹp, trang trí hoa lá để đón tiếp du khách thập phương trong niềm vui vẻ và đoàn kết. Những dịp như thế đã khiến cho lòng tự hào về bản sắc văn hóa quê hương trong họ càng thêm nảy nở.

Mỗi khi Tết đến xuân về, chùa lại trở thành nơi hội tụ của bà con trong làng. Họ cùng nhau ngồi lại ăn những chiếc bánh chưng do họ cùng chung tay làm ra, và uống chén trà, cùng sẻ chia những tâm tình cũ mới!

Ngôi chùa nghèo làng tôi là vậy đó; với tình quê đầy tha thiết, nó sẽ mãi mãi là nơi lưu giữ những kỷ niệm đẹp đẽ và những giá trị tinh thần cao quý trong lòng mỗi người dân quê tôi và trong đó có cả tôi.

***

Nay tôi về thăm lại Chùa xưa, thăm lại Sư Bà. Tôi lên chánh điện thắp hương đảnh lễ Phật, rồi đến vấn an Sư Bà – người mà tôi hằng yêu kính, người đã ươm hạt mầm Phật Pháp trong tôi. Sư Bà đã già yếu đi nhiều theo thời gian, mắt lờ, gối mỏi, chân run, song trí nhớ vẫn còn tinh anh, minh mẫn.

Rồi tôi dạo quanh một vòng. Ngôi Chùa vẫn như ngày xưa, vẫn còn đó những bức tường vôi cổ kính, mái ngói rêu phong nhuốm màu thời gian; cảnh vật vẫn như xưa: cái sân, gốc cây Bồ Đề năm nào…!.  Đến ngồi trên ghế đá dưới cội Bồ Đề, những kỷ niệm ngày xưa bỗng chợt ào ạt tràn về, khiến tôi quá đổi bồi hồi đến không cầm được nước mắt!

Tôi ngồi đó, trong khung cảnh một chiều Thu chầm chậm trôi, với những chiếc lá vàng rơi rơi theo làn gió; cùng tiếng chuông chiều ngân nga trong không gian tĩnh mịch hòa trong ánh nắng vàng hiu hắt xuyên qua các tán lá, chấm phá những vệt sáng lung linh trên mặt đất, mà tâm hồn tôi như đồng điệu và gắn kết với thiên nhiên hiền hòa và gần gũi. Tiếng chuông chiều như nhắc nhở tôi rằng giữa dòng đời hối hả, vẫn cần dừng lại, tĩnh tâm và thưởng thức từng giây phút của cuộc sống, thưởng thức vẻ đẹp trường tồn của các giá trị văn hóa tâm linh - là cầu nối giữa người với người, giữa con người với đất trời.

***

Trở về lại cuộc sống với biết bao bề bộn và lo toan, nhưng những kỷ niệm về ngôi Chùa nhỏ vẫn mái in đậm trong hồn tôi. Đối với tôi, ngôi Chùa xưa vẫn luôn là nơi lưu giữ những trang viết về tuổi thơ, về những giấc mơ không bao giờ phai nhòa; và là chốn nương náu cho những tâm hồn khắc khoải, là ngọn đèn sáng rực rỡ giữa đêm tối, đem lại hy vọng cho những ai đang tìm kiếm bình yên và hạnh phúc.

Bất cứ khi nào nghĩ về ngôi Chùa xưa, trái tim tôi lại bồi hồi, tràn đầy những cảm xúc êm đềm, như một bản nhạc xưa cất lên trong tâm hồn.

                     Phan Rang, đêm buồn 14/9/’24

                     “ Rừng Xưa Chưa Khép”

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Trả lời Tu sĩ Thích Thiện Tài.

 Trả lời Tu sĩ Thích Thiện Tài.

Vừa rồi trên Kênh Youtube Thích Thiện Tài có đăng một Video Clip với tiêu đề:

“ĐĐ p1 07-09-2024 - Câu hỏi sốc: Phật Sống Minh Tệ Hại Sao Không Cầu Được Để Bão Yagi Không Vào”

 

Tôi, Rừng Xưa Chưa Khép” nghĩ, cũng cần có đôi lời cần có đôi lời giải Hoặc cho vị tu sĩ này.

Để rộng đường cho việc trả lời câu hỏi này, thiết nghĩ thầy Thích Thiện Tài - một tu sĩ - cũng cần nhận thức vấn đề này theo quan điểm Phật giáo.

Thưa thầy Thiện Tài,

Tôi nghĩ rằng, là một tu sĩ có kiến thức uyên bác về Phật học, lẽ ra Thầy đã biết rõ: Đức Phật không phải là một vị thần linh hay là một vị cứu thế trong nghĩa đen có thể can thiệp trực tiếp vào các hiện tượng tự nhiên như thiên tai, lũ lụt… Thay vào đó giáo lý của ngài tập trung vào việc giúp con người tìm đến sự bình an, trí tuệ và khả năng đối mặt với những khó khăn trong cuộc sống.

Dưới đây là một số điểm chính liên quan đến vấn đề này:

1.     Tự lực và trí tuệ: Khuyến khích mỗi cá nhân phát triển trí tuệ và phẩm hạnh của mình đối với khổ đau và thử thách, bao gồm cả thiên tai. Đức Phật dạy rằng con người phải tự mình nỗ lực vượt qua khó khăn.

2.     Sự vô thường: Theo Phật Giáo, mọi thứ đều vô thường (anicca). Thiên tai là một phần của quy luật tự nhiên mà không thể tránh khỏi. Hiểu rõ về sự vô thường và giúp con người chấp nhận và thích nghi với những bất ngờ trong cuộc sống.

3.     Nghiệp và Thiện nghiệp: Phật giáo nhấn mạnh rằng hành động (nghiệp - karma) của mỗi người sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống của họ. Mặc dù Đức Phật không thể cứu rỗi từng cá nhân khỏi thiên tai, nhưng việc tạo ra nghiệp tốt, hành thiện và sống hòa hợp sẽ giúp cải thiện tình hình chung.

4.      Giáo pháp và Hướng dẫn: Đức Phật đã để lại giáo pháp (Dharma) như một hướng dẫn để con người có thể biết cách ứng phó với khó khăn. Những giáo lý này giúp con người xây dựng tâm thái kiên cường và an lạc trong những thời khắc khó khăn.

5.     Cộng đồng và Tương trợ: Phật giáo cũng nhấn mạnh vai trò của cộng đồng. Trong những tình huống thiên tai, việc hỗ trợ lẫn nhau và làm việc cùng nhau sẽ mang lại sức mạnh và sự an ủi cho những người bị ảnh hưởng.

 

Tóm lại, Đức Phật không thể cứu con người thoát khỏi thiên tai theo cách mà người ta thường kỳ vọng từ một vị cứu thế, nhưng Ngài cung cấp những công cụ và trí tuệ cần thiết để con người có thể đối mặt và vượt qua những thử thách trong cuộc sống.

 

Thưa thầy Thiện Tài,

Như trên, “Rừng Xưa” thiết nghĩ cũng đủ để giải đáp câu hỏi mà thầy gọi là gây sốc của thầy rồi.

 

Giả sử ông Minh Tuệ đã thành Phật (như thầy đã áp đặt cho ông ấy), liệu ông ấy có thi triển thần thông để can thiệp trực tiếp vào các hiện tượng tự nhiên như thiên tai, lũ lụt…như thầy đã kỳ vọng? “ Rừng Xưa” thật là thất vọng, một câu hỏi ngớ ngẩn lẽ ra không nên có từ thầy – một tu sĩ nghe nói là uyên thâm Phật pháp, ôm ấp trong mình một hoài vọng: mang chuông đi đánh xứ người!

 

Đến đây có thể thầy bảo là thầy không nói tới ông Minh Tuệ, mà nói về ông “Minh Tệ Hại” nào đó. Thì xin thầy cho biết ông ta là ai, ở đâu. Còn thầy không chỉ ra được, thì không lẽ thầy đã tu mà sao còn nhiều thời gian nhàn cư đến như vậy.

Xin chào thầy. Chúc thầy thân tâm thường an lạc!

 Người viết “Rừng Xưa Chưa Khép”

Đường Link: https://youtu.be/a-WD6jXQmeg?si=MpqLG4a2NLWOKMmE