Thứ Ba, 26 tháng 2, 2013

Thiên thạch phát nổ trên bầu trời nước Nga

Một thiên thạch vừa mới phát nổ trên bầu trời nước Nga cách đây khoảng 2 tiếng đồng hồ. Nó có kích thước chưa xác định rõ và theo BBC thì hiện tại đã có 250 người bị thương do vụ nổ thiên thạch hiếm thấy này (chủ yếu người bị thương do các vụ vỡ kiếng, gây ra bởi chấn động). Được biết thiên thạch đã nổ khi nó đang còn ở trong không trung vì nhiệt độ rất cao tạo ra do không khí bị nén lại phía trước thiên thạch. Hiện tượng này được gọi là thiên thạch nổ trong không trung hay sao băng.

Có nhiều nguồn tin chưa kiểm chứng nói rằng một đơn vị phòng không của Nga đã bắn tên lửa khi thiên thạch bay vào không phận của nước này với vận tốc siêu âm, và phá nát nó ra thành từng mảnh nhỏ. Nhưng rõ ràng đây là một điều rất khó tin, vì liệu họ có đủ thời gian để định vị và nhắm bắn một mục tiêu xuất hiện bất ngờ từ không trung. Ngoài ra thì khi tên lửa được phóng đi nó sẽ để lại một vệt khói dài kèm theo nhiều mảnh vụn.

Theo các nhân chứng thì mạng điện thoại di động đã ngừng hoạt động và nhiều cửa sổ bị vỡ khi thiên thạch phát nổ. Hơn 250 người bị thương do mảnh kính vỡ văng trúng và một số tai nạn nhỏ khác. Bộ Khẩn cấp của Nga cho biết có 20.000 nhân viên cứu trợ đã được triển khai ở nơi xảy ra vụ nổ thiên thạch. Máy bay cứu hộ cũng đang quần trên bầu trời khu vực này để kiểm tra tình hình thiệt hại.

Vụ nổ thiên thạch có thể quan sát được ở vùng Chelyabinsk, Tyumen và Sverdlovsk, nằm ở nước CH Bashkiria và miền Bắc Kazakhstan.

Một vài người lý giải rằng vụ việc này có liên quan đến việc thiên thạch 2012 DA14 bay ngang trái đất, vốn được dự đoán là sẽ bay gần trái đất vào cuối ngày hôm nay. Tuy nhiên theo cập nhật mới nhất từ Cơ quan vũ trụ châu Âu thì vụ nổ thiên thạch ở Nga hoàn toàn không liên quan gì đến thiên thạch 2012 DA14.
 

Thiên thạch 2012 DA14 bay sát Trái Đất

Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) sẽ phát tín hiệu radar về phía một thiên thạch khi nó bay sát trái đất hôm nay để thu thập dữ liệu.

Hình ảnh một thiên thạch được dựng lên nhờ tín hiệu radar. Ảnh: Space.

Thiên thạch 2012 DA14 sẽ bay cách trái đất khoảng 27.700 km vào tối 15/2 theo giờ Mỹ (tức sáng 16/2 theo giờ Việt Nam). Tốc độ của nó hôm đó sẽ là 28.000 km/h. Với khoảng cách ấy, nó sẽ gần trái đất hơn cả những vệ tinh trên quỹ đạo địa tĩnh.

Trong phần lớn sự kiện thiên văn, các nhà khoa học phải chờ đợi một cách thụ động để nhận tín hiệu từ vật thể trong vũ trụ. Nhưng với 2012 DA14, các nhà thiên văn của NASA sẽ chủ động phát tín hiệu về phía thiên thạch để thu thập dữ liệu về nó, Space đưa tin.
Khi thiên thạch tới gần trái đất, tín hiệu sẽ chạm bề mặt của nó sau 1,2 giây rồi quay về đĩa radar. Ở cự li ngắn nhất giữa thiên thạch và trái đất (chừng 27.700 km), tín hiệu radar chỉ cần 1/10 giây để tới bề mặt của nó.
Các nhà khoa học sẽ tiếp tục theo dõi 2012 DA14 trong nhiều ngày để tìm hiểu chuyển dộng xoay và địa hình bề mặt của viên "đá trời" này.
Dữ liệu do radar cung cấp có thể đạt tới độ chính xác rất cao, cho phép các nhà khoa học tính toán kích cỡ của 2012 DA14 với sai số nhỏ hơn nhiều so với dữ liệu từ kính thiên văn. Nhờ đó họ cũng có thể tính toán quỹ đạo của thiên thạch một cách chính xác hơn.
"Với 2012 DA14, chúng tôi hy vọng rằng các nhà khoa học có thể tính toán đường đi của nó trong vài thập niên nữa", Lance Benner, một chuyên gia của NASA, phát biểu.