**THƯƠNG CHO ROI CHO VỌT – NGHĨA THƯƠNG XƯA CHƯA BAO GIỜ CŨ**

 **THƯƠNG CHO ROI CHO VỌT – NGHĨA THƯƠNG XƯA CHƯA BAO GIỜ CŨ**

( Trần dức Minh – “ Rừng Xưa Chưa Khép”)

Bạn thân mến,

Trong kho tàng lời dạy của ông bà ta, có một câu nói từng khiến không ít người trẻ ngày nay phải giật mình:

“Thương con cho roi cho vọt, ghét con cho ngọt cho ngào.”

Nghe qua, có người vội vàng cho rằng câu nói ấy cổ hủ, thậm chí mang hơi hướng bạo lực, phản giáo dục. Nhưng bạn hãy cùng mình thử ngẫm lại một chút, có thực sự như vậy không?

Thật ra, ông bà ta xưa chẳng bao giờ cổ vũ việc trút giận lên con trẻ. Ý nghĩa sâu xa của câu nói này nằm ở chỗ: tình thương chân thành không chỉ là lời ngọt ngào, mà còn là sự nghiêm khắc cần thiết để uốn nắn, dạy dỗ con nên người.

Hình ảnh chiếc roi nhỏ trong tay người mẹ ngày trước, nhiều khi không phải để làm đau. Chiếc roi ấy có khi chỉ khẽ chạm vào tay để ngăn một đứa trẻ nghịch lửa, hay được đặt lên bàn như một lời cảnh báo im lặng khi con cái cãi lời. Nó là biểu tượng của giới hạn, của điều không được phép, hơn là một công cụ trừng phạt. Trong ánh mắt của mẹ, trong sự nghiêm khắc ấy, đứa trẻ cảm nhận được cả sự lo lắng và niềm hy vọng con sẽ trưởng thành, biết điều hơn.

Ngược lại, vế sau “ghét con cho ngọt cho ngào” mới thực sự là một lời cảnh tỉnh sâu sắc. Nếu cha mẹ chỉ mải mê chiều chuộng, buông lỏng, thì đó chưa chắc đã là yêu thương. Sự ngọt ngào ấy, ngẫm kỹ lại, đôi khi là cách cha mẹ vì muốn "yên thân", vì sợ con không vui mà vô tình tước đi của con cơ hội đối mặt với thất bại, học cách tự lập và thấu hiểu lẽ phải. Đó là thứ tình thương có phần dễ dãi, chỉ nghĩ đến cảm xúc trước mắt mà quên đi cả tương lai dài lâu của con.

Tuy nhiên, cũng cần nói thật rõ ràng: câu nói này không bao giờ là cái cớ để cha mẹ biến sự dạy dỗ thành những trận đòn tàn nhẫn. Đánh đập con để xả giận, trừng phạt con một cách phi lý – đó là sự lạm dụng, đi ngược lại hoàn toàn với tinh thần yêu thương của ông bà ta.

Ngày nay, xã hội đã đổi thay, nhưng tinh thần “thương cho roi cho vọt” vẫn còn nguyên giá trị. Cái “roi vọt” của cha mẹ hiện đại có thể không còn là chiếc roi mây, mà là một quy định dứt khoát về giờ xem điện thoại, là sự nghiêm khắc khi con không giữ lời hứa, hay đơn giản là một lời từ chối “không” đầy kiên quyết trước những đòi hỏi vô lý. Hình thức có thể thay đổi, nhưng bản chất của việc dạy con về giới hạn và trách nhiệm thì vẫn vẹn nguyên.

Đứa trẻ lớn lên nhờ yêu thương, nhưng cũng cần biết đến những giới hạn để trở thành người tử tế.

Yêu thương thật sự không chỉ là dỗ dành, mà còn là dám nhắc nhở, dám uốn nắn con mình – bằng cả sự kiên nhẫn và trái tim của người làm cha mẹ.

Hy vọng rằng, ở thì hiện tại và cả mai sau, chúng ta vẫn sẽ hiểu đúng và giữ trọn tinh thần đẹp đẽ ấy. Xin cảm ơn vì bạn đã kiên nhẫn đọc những lời chia sẻ này.

( Tỉnh lẻ đêm buồn. mùa hạ - 2025)