**KHI DUYÊN NỞ HOA VÀ KHI DUYÊN LẶNG LẼ QUAY VỀ VỚI CỘI NGUỒN**

**KHI DUYÊN NỞ HOA VÀ KHI DUYÊN LẶNG LẼ QUAY VỀ VỚI CỘI NGUỒN**

( Đức Minh – “ Rừng Xưa Chưa Khép”)

Mỗi lần nghe lại câu ca dao "Còn duyên kẻ đón người đưa / Hết duyên đi sớm về trưa một mình," lòng mình lại có những xao động rất khác nhau, tùy vào từng giai đoạn cuộc đời. Nó không chỉ là tiếng hát ru của bà, của mẹ, mà còn là một tấm gương soi chiếu những thăng trầm của các mối quan hệ, và hơn thế nữa, là nhịp điệu muôn thuở của cuộc sống.

 

"Còn duyên" – hai chữ ấy như một khu vườn rực rỡ. Đó là những ngày tháng mà cuộc sống quanh ta dường như luôn có tiếng cười, có sự sẻ chia, có những vòng tay ấm áp. Không chỉ là men say tình ái, "duyên" còn là tình bạn thắm thiết, là sự đồng hành của những người đồng nghiệp tốt, là những cơ hội bất ngờ gõ cửa. Khi ấy, mỗi bước chân ta đi dường như nhẹ nhàng hơn, vì biết rằng có người đợi, có người mong, có người sẵn sàng kề vai sát cánh. Thế giới bỗng trở nên thân ái và đáng yêu lạ thường, và ta cảm thấy mình được thuộc về, được trân trọng.

 

Rồi đến "hết duyên" – như một cơn gió heo may khẽ thổi qua khu vườn, mang theo chút se sắt. "Đi sớm về trưa một mình" không chỉ là hình ảnh cô đơn của một người lẻ bóng trong tình yêu, mà còn là cảm giác trống trải khi những mối thân tình phai nhạt, khi những cuộc vui tan, khi những cánh cửa cơ hội tưởng chừng rộng mở bỗng khép lại. Đó là khoảnh khắc ta nhận ra, không phải ai cũng sẽ đi cùng ta đến cuối con đường, và không phải điều gì cũng tồn tại mãi mãi. Sự thay đổi là một phần tất yếu của dòng đời, và duyên phận cũng có những quy luật vận hành riêng của nó, đôi khi nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta.

 

Nhưng, điều mà câu ca dao này dạy mình sâu sắc nhất không phải là nỗi buồn của sự chia ly hay sự cô đơn khi "hết duyên". Mà đó là một lời nhắc nhở dịu dàng về sự **trân trọng** và sự **chấp nhận**.

 

Khi "còn duyên", hãy sống trọn vẹn từng khoảnh khắc, hãy trao đi yêu thương và đón nhận sự quan tâm một cách chân thành nhất. Bởi những kết nối ấy là món quà quý giá mà cuộc đời ban tặng. Đừng hờ hững, đừng coi đó là điều hiển nhiên, vì không gì là mãi mãi.

 

Và khi "hết duyên", khi chỉ còn "một mình", đó không phải là sự thất bại hay bất hạnh. Đó là lúc vũ trụ cho ta một khoảng lặng cần thiết. Một khoảng lặng để ta không còn mải mê hướng ra bên ngoài, mà quay vào bên trong, đối diện và làm bạn với chính mình. "Đi sớm về trưa một mình" không hẳn là cô độc, nếu ta biết tìm thấy niềm vui trong sự tĩnh lặng, trong việc chăm sóc bản thân, trong việc theo đuổi những đam mê riêng mà có lẽ trước đây ta đã tạm gác lại. Đó là cơ hội để ta trở nên mạnh mẽ hơn, độc lập hơn, và hiểu rõ hơn về giá trị tự thân, không phụ thuộc vào sự có mặt hay vắng mặt của bất kỳ ai.

 

Có lẽ, "hết duyên" với một điều gì đó bên ngoài, lại là lúc "duyên" với chính mình được nảy nở. Là khi ta học được cách tự mình mang ô che mưa, tự mình tìm hơi ấm, tự mình thắp lên ngọn lửa niềm tin. Và khi đó, ta sẽ thấy một phiên bản khác của mình: vững vàng hơn, bình thản hơn, và có lẽ, cũng hạnh phúc hơn theo một cách rất riêng, rất tự tại.

 

Câu ca dao ấy, với mình, như một dòng sông hiền hòa, lúc cuộn chảy náo nức, lúc lại trầm lắng bình yên. Và dù ở khúc nào của dòng sông ấy, điều quan trọng là ta vẫn giữ được tâm thế an nhiên để đón nhận và bước tiếp.

( Tỉnh lẻ đêm buồn, mùa hè 2025)