QUAN NIỆM VỀ HẠNH PHÚC

 QUAN NIỆM VỀ HẠNH PHÚC

"Thưa thầy em đã thuộc bài học sáng nay trong bài giảng,

Có bụi phấn bay bay trên tóc thầy.

Giọng thầy như tiếng hát

Lời thầy như bài thơ

Cho em những ước mơ, tới chân trời rộng mở…"

Lời ca ấy như một nốt nhạc dịu dàng, khơi gợi trong tôi dòng hồi ức về những ngày tháng ngây ngô dưới mái trường xưa. Tôi nhớ về thầy - người đưa đò thầm lặng, và bài học về "Hạnh phúc" năm nào.

Hôm ấy, thầy ví Hạnh Phúc như việc ta đang đói bỗng được ăn một củ khoai - cảm giác thỏa mãn lúc ấy chính là Hạnh Phúc. Nhưng rồi thầy lại chậm rãi: "Hạnh Phúc ấy cũng mong manh như chính củ khoai kia vậy. Ngày ngày chỉ có khoai, liệu ta có còn thấy ngon miệng, hạnh phúc nữa không?!".

Thầy kết luận: "Hạnh Phúc chỉ là trạng thái Thỏa Mãn nhất thời, nó không bền vững". Lời thầy khi ấy như gieo vào tôi một nỗi băn khoăn. Tôi lại thầm đặt câu hỏi. Phải chăng hạnh phúc mong manh đến thế? 

Rồi hình ảnh những người bệnh ghẻ ngứa hiện lên trong tâm trí. Họ mải miết gãi để tìm kiếm cảm giác "đã" khi cơn ngứa được xoa dịu, mà bất chấp da thịt trầy xước, đau đớn. Chuỗi "gãi - đau - gãi" cứ thế tiếp diễn bởi họ sợ đánh mất cái cảm giác "thoải mãn" ngắn ngủi ấy. Nhưng có ai trong số đó so sánh được cảm giác "đã" khi gãi ngứa với niềm hạnh phúc khi có được làn da khỏe mạnh, không bệnh tật?

Phải chăng, hạnh phúc cũng vậy? Chúng ta mải miết đuổi theo những "cơn ngứa" của tham lam, sân hận để rồi chuốc lấy khổ đau mà quên mất đi việc tìm kiếm sự an yên trong tâm hồn?

Rời ghế nhà trường, bộn bề cuộc sống khiến bài học về "Hạnh phúc" của thầy tưởng chừng như đã rơi vào quên lãng. Vậy mà, những giai điệu trong veo kia của bài hát lại một lần nữa thổi bùng lên trong tôi ngọn lửa khao khát về Hạnh Phúc – một thứ hạnh phúc đích thực.

Người ta vẫn thường định nghĩa Hạnh Phúc bằng những cung bậc cảm xúc tích cực, như:  Niềm vui khi trúng số, Hạnh Phúc khi thăng chức, sự thỏa mãn khi sở hữu món đồ mình khao khát... Hạnh Phúc ấy đến từ những điều kiện bên ngoài: vật chất, danh vọng, địa vị... - những thứ phù du, dễ dàng đổi thay và biến mất.

 

Còn Phật giáo lại mang đến cho ta một góc nhìn khác về Hạnh Phúc. Đó là hạnh phúc từ nội tâm, là sự an lạc, tự tại, không bị ràng buộc bởi những điều kiện bên ngoài. Đó là Hạnh Phúc húc khi ta sống với lòng yêu thương, bao dung, thấu hiểu và buông bỏ được những tham, sân, si -  nguồn cơn của mọi khổ đau.

Có lẽ, Hạnh Phúc mà chúng ta thường kiếm tìm giống như việc gãi ngứa - chỉ là sự thỏa mãn nhất thời khi ba "con quỷ" tham, sân, si được ve vuốt. Còn Hạnh Phúc theo quan niệm của Phật giáo chính là trạng thái an lạc bền vững, tự tại trong tâm hồn - là kết quả của quá trình tu tập và hoàn thiện bản thân.

Bài viết này, xin được gửi đến người thầy đáng kính của tôi - người đã gieo mầm cho những suy nghĩ về hạnh phúc trong tôi. 

 

*Nguyện cầu hồng ân Tam Bảo gia hộ cho thầy thân tâm an lạc!*

 

**(Tỉnh lẽ đêm buồn, 20/10/2024. Thanh Hoài Trần - "Rừng Xưa Chưa Khép")*

Hình ảnh Mái Chùa Thân Yêu; Sư Bà và con trai của “ Rừng Xưa”